Waarom doet alles zo'n pijn?

De overgangs-pijn connectie waar niemand over praat

Deel 1 van 3

"Het voelt alsof mijn lichaam uit elkaar scheurt"

Je wordt 's ochtends wakker en nog voor je uit bed stapt, voel je het al — een diep, scheurend gevoel door je spieren, langs je pezen, in de plaatsen waar je lichaam zichzelf bij elkaar houdt. Het is geen scherpe pijn. Het is niet heet of gezwollen zoals bij reuma. Het is iets wat moeilijker te omschrijven is: een diffuse, aanhoudende pijn door je fascia en bindweefsel, alsof het geraamte van je lichaam in opstand is gekomen.

Je gaat naar de huisarts. Het bloedonderzoek is prima. Je hoort dat het misschien stress is, of veroudering, of misschien fibromyalgie. Je gaat naar huis zonder antwoorden.

Herkenbaar? Je bent niet alleen — en belangrijker nog: je beeldt het je niet in.

Ik ken dit gevoel uit eigen ervaring. Als klassiek homeopaat en vrouw in mijn begin vijftigers heb ik jarenlang gezocht naar de oorzaak van precies deze pijn. Wat ik ontdekte — via onderzoek, klinische praktijk en mijn eigen lichaam — is een diepgaand en bijna volledig over het hoofd gezien verband tussen de overgang, bindweefsel en pijn door het hele lichaam. En zodra je dat begrijpt, valt alles op zijn plaats.

De ontbrekende schakel: oestrogeen en je bindweefsel

De meeste vrouwen weten dat oestrogeen invloed heeft op stemming, de menstruatiecyclus en botdichtheid. Wat bijna niemand je vertelt, is dat oestrogeen ook een van de belangrijkste regulatoren is van het bindweefsel door het hele lichaam.

Fascia — het dunne, aaneengesloten weefsel dat om elke spier, elk orgaan en elk bot heen ligt — wordt direct beïnvloed door oestrogeen. Hetzelfde geldt voor pezen, ligamenten en de enthesen (de plaatsen waar pezen aan bot vastzitten). Wanneer het oestrogeengehalte daalt tijdens de perimenopauze en menopauze, verliezen deze weefsels hydratatie, elasticiteit en structurele integriteit.

Het gevolg? Diepe, diffuse pijn die voelt als scheuren. Pijn op de aanhechtingspunten van pezen. Stijfheid die 's ochtends het ergst is. Een lichaam dat fundamenteel anders aanvoelt dan dat van je op je vijfendertigste.

Dit is geen fibromyalgie — hoewel het daar sterk op kan lijken. Het is geen reuma — hoewel het op sommige dagen wel zo aanvoelt. Het is jouw bindweefsel, de letterlijke structuur van je lichaam, dat reageert op een hormonale verschuiving waar de reguliere geneeskunde nog maar nauwelijks mee begonnen is.

Was jij als kind "te soepel"?

Hier wordt het nog interessanter — en persoonlijk voor mij. Toen ik een klein meisje was, noemden ze mij de slangenmens. Ik kon mijn benen achter mijn hoofd leggen zonder ook maar een moment op te warmen. Ik was buitengewoon soepel, op de manier waarop sommige kinderen dat zijn, en niemand dacht er iets achter.

Wat ik toen niet wist — en wat veel vrouwen zoals ik pas op middelbare leeftijd ontdekken — is dat deze extreme beweeglijkheid vaak een teken is van een bindweefselaandoening die Hypermobiel Ehlers-Danlos Syndroom (hEDS) of Hypermobiliteitsspectrum Stoornis (HSD) wordt genoemd. Dit zijn erfelijke aandoeningen waarbij het collageen dat het bindweefsel opbouwt, elastischer is dan gemiddeld.

Het grootste deel van je leven kan deze hypermobiliteit als een geschenk aanvoelen. Je bent de soepelste in de yogales. Je gewrichten bewegen op manieren waar anderen jaloers op zijn. Maar dit is wat er tijdens de overgang gebeurt: de spieren die jouw lakse bindweefsel je hele leven lang stil hebben gecompenseerd, krijgen plotseling minder hormonale ondersteuning. De fascia en pezen — die al harder werken dan gemiddeld — verliezen het oestrogeen dat hielp hun integriteit te bewaren. En het hele systeem, dat jarenlang prima functioneerde, begint te protesteren.

Dit is waarom zoveel hypermobiele vrouwen op hun late veertigste of vijftigste tegen een muur lopen die volledig buiten verhouding lijkt met hun leeftijd of conditie. En dit is waarom standaard bloedonderzoek en standaardbehandelingen vaak niet helpen — omdat het onderliggende mechanisme niet wordt aangepakt.

Mogelijke tekenen van niet-gediagnosticeerde hypermobiliteit:

• Je was als kind of tiener uitzonderlijk soepel

• Je kon moeiteloos spagaat maken of je benen achter je hoofd leggen

• Je hebt een geschiedenis van frequente verstuikingen of ontwrichtingen

• Je blauwe plekken makkelijk of hebt opvallend zacht, rekbaar huid

• Je hebt een geschiedenis van spijsverteringsproblemen of prikkelbare darm

• Je ervaart meer zenuwstelselgevoeligheid of angst dan anderen

• Je pijn is het ergst op peesaanhechtingspunten en langs fasciale lijnen

Als meerdere van deze punten resoneren, is het de moeite waard om hEDS of HSD te bespreken met je huisarts en een verwijzing naar een reumatoloog te vragen. In Nederland is de Sint Maartenskliniek — met vestigingen in Nijmegen en Ede — een uitstekend startpunt, met het prestigieuze EULAR Centre of Excellence in Rheumatology keurmerk.

De overstretching-valkuil — stop daarmee!

Als je hypermobiel bent en pijn hebt, rek je waarschijnlijk om die pijn te verlichten. En dat rekken — hoe goed het ook voelt op het moment zelf — maakt de situatie hoogstwaarschijnlijk erger.

Hypermobiel bindweefsel heeft geen extra verlenging nodig. Het heeft ondersteuning, stabiliteit en kracht nodig. Wanneer je diep rekt, duw je al lakse gewrichten en fascia voorbij hun comfortabele bereik, waardoor micro-instabiliteit ontstaat die de omliggende spieren dan nog harder moeten compenseren. De korte verlichting die je voelt is echt. De terugslag komt de volgende dag.

Beweging die het meest helpt: klinische Pilates, lichte weerstandstraining, zwemmen en herstellende yoga. Blijf in elke rekoefening op ongeveer 80% van je bereik. Die 20% die je achterlaat, is precies de 20% die je destabiliseerde.

Er is hoop

hEDS en HSD zijn levenslange aandoeningen — het onderliggende bindweefsel verandert niet. Maar pijnvrij, of bijna pijnvrij, is absoluut haalbaar voor veel vrouwen met de juiste ondersteuning. Het grootste keerpunt is doorgaans niet een enkele behandeling — het is eindelijk begrijpen wat er in je lichaam gebeurt, en waarom.

Je bent al je hele leven hypermobiel. Je lichaam heeft al jarenlang stil gecompenseerd. De pijn die je nu voelt is geen zwakte of falen — het is een signaal dat er iets moet veranderen in de manier waarop je je lichaam ondersteunt en beweegt. Zodra je dat begrijpt, kun je ermee gaan samenwerken in plaats van ertegen te strijden.

De lente is een goed moment om te beginnen. 🌱

In deel 2: Voeding voor je Fascia — hoe voeding, gerichte supplementen en celzouten de genezing van bindweefsel van binnenuit kunnen ondersteunen.

Over de auteur

Lioba Steinkamp MA, NVKH-RHom is klassiek homeopaat gevestigd in Arnhem. Haar praktijk, Insight Homeopathy, verbindt een grondige klassieke homeopathische methodiek met een brede, integratieve blik — gericht op de lichamelijke, emotionele en systemische uitdagingen van deze tijd. Ze heeft bijzondere diepgang in complexe hormonale, bindweefsel- en chronische aandoeningen, en weeft klassieke homeopathische kaders samen met inzichten uit voedingswetenschap, somatische geneeskunde en holistische gezondheid. www.insighthomeopathy.nl

Belangrijke noot: Deze blog serie is geschreven vanuit persoonlijke ervaring en professionele interesse. De inhoud is bedoeld als informatief en ondersteunend leesmateriaal, niet als vervanging van medisch of homeopathisch advies. Voor een persoonlijk consult, bezoek www.insighthomeopathy.nl